Jan Smits: “Het draait om de balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid”

In juli vorig jaar brak de VVD Tynaarlo met de landelijke partij, vanaf dat moment zit de lokale partij als Tynaarlo Liberaal in de gemeenteraad. “Wij hebben de VVD niet verlaten, maar de VVD heeft ons verlaten”, licht raadslid Jan Smits toe. Samen met fractievoorzitter Gezinus Pieters kijkt hij uit naar de komende gemeenteraadsverkiezing: “De gemeente staat voor grote uitdagingen, de juiste keuze maken, is misschien wel belangrijker dan ooit.”.

Een van die uitdagingen is de woningnood, er is een schrijnend gebrek aan betaalbare woonruimte in de gemeente. Dit onderkennen beide mannen, Smits wil wel benadrukken dat het een taai probleem is waar geen simpele oplossing voor is. “Voor een buitenstaander is het vaak simpel, die ziet een stuk grond en zegt: bouwen maar. Zo simpel ligt het niet, de gemeente doet wat ze kan. Als partij moet je niet te makkelijk beloven dat je de woningbouw zo even gaat versnellen, dat kan je nooit waarmaken.” Fractievoorzitter Pieters windt er geen doekjes om. “Als je dat beweert dan hou je mensen voor de gek.”

Afgelopen periode is Tynaarlo Liberaal onderdeel van de oppositie in de gemeenteraad, een rol die met verve wordt vervuld. Smits: “We zitten er constructief in. Als we tegen een motie stemmen is dat omdat we het geen goed idee vinden en het beter moet. Laatst hebben we een paar keer met een collegevoorstel ingestemd, dat is dan simpelweg omdat het voorstel dat er lag een goed idee was.” Een goed voorbeeld van een idee dat beter moest was het geplande asielzoekerscentrum in Vries. “We waren niet tegen om de locatie, maar omdat het proces en in het bijzonder de communicatie niet goed liep. De belanghebbenden waren niet goed meegenomen in het proces”, legt Smits uit. Hij gaat verder: “Daarom is gezegd: terug naar de tekentafel, zorg dat er duidelijke uitgangspunten liggen en dat vervolgens het proces goed doorlopen wordt. Als dan blijkt dat Vries een passende beste locatie is, dan is dat prima wat ons betreft. Zolang het maar het resultaat is van een helder en transparant proces.”

Wanneer de mannen de blik op de toekomst richten doemt het ‘ravijnjaar’ op. Wat Gezinus betreft een verkeerde term. “Het jaar 2026 is het begin van een grote uitdaging, het is namelijk niet zo dat er na 2026 ineens wel weer meer geld van het Rijk naar de gemeente komt.” Smits haakt aan: “We hebben een soort ladder opgesteld waarin we met de gemeenteraad hebben omschreven waar we eerst op gaan bezuinigen, maatregelen die inwoners rechtstreeks raken staan helemaal achteraan.” De fractievoorzitter denkt dat de gemeente zich er vooral op moet richten dat de uitgaven worden teruggedrongen. “Aan de inkomenskant kan je als gemeente maar weinig doen. Je zou eventueel de Onroerendezaakbelasting kunnen verhogen, maar veel meer mogelijkheden zijn er niet. Wij zijn geen voorstander van een boven trendmatige verhoging van de OZB.”

De politici van de partij zijn nog altijd overtuigd van het liberale gedachtegoed, waarbij persoonlijke vrijheid voorop staat. Smits: “Het draait om de balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid. Je moet mensen zo veel mogelijk de ruimte geven en ze zo weinig mogelijk opleggen. Mensen kijken uit zichzelf naar elkaar om en handelen heus niet alleen uit eigenbelang. Laat mensen daarom zo veel mogelijk hun eigen keuzes maken, als overheid hoef je niet van alles op te leggen.” Het raadslid besluit: “Eigenlijk is het liberalisme een hele positieve manier van naar mensen kijken, het gaat ervan uit dat mensen het goede doen zonder dat ze daartoe verplicht worden.”