In memoriam: Roel Hemminga, zijn missie tegen armoede in Gambia is ten einde

ZUIDLAREN- Een markant man, maar bovenal een man met een goed hart. Een grote witte zeemanspet en de handen in de zij. Dat is het beeld dat veel mensen hebben van Roel Hemminga. Tot aan zijn dood zette hij zich actief in tegen de armoede in met name Gambia. Toen de 96-jarige Roel aan het begin van de zomer een droevig bericht kreeg van het ziekenhuis, ging het heel snel. ‘Ik ben niet dood te krijgen’, dacht hij altijd. Maar de dood kwam sneller dan verwacht en hij liet het leven op 15 september 2023. Een erepenning of lintje voor zijn inzet heeft hij nooit gekregen, maar zo’n persoon verdient niet alleen een plek in vele harten, maar ook in de Krant van Tynaarlo.

Aan het begin van de zomer dit jaar, was hij al een aantal dagen benauwd en zocht contact met de huisarts. ‘Ik heb kalk op mijn hartklep. Zal het ernstig zijn?’ Roel sprak zijn zorgen uit tegen zijn goede vriendin Geesje Ubels. ‘Ach, je hebt er 95 jaar overgedaan. Dat houd je nog wel even vol’, stelde ze hem gerust. Hij was een groot liefhebber van het opknappen van bootjes, soms wel zes tegelijk. Toen hij begin september een hevige pijn voelde, dacht hij dat een rugwervel verschoven was, tijdens het op een trailer zetten van een boot. Maar de volgende klap volgde. Longkanker met uitzaaiingen. Boos op het leven, dat was hij zeker. Tot voor kort had hij nergens last van. Reed nog auto, onderhield zijn tuin met de meest bijzondere plantensoorten en restaureerde bootjes. Maar de grootste missie van zijn leven was de armoede bestrijden. De vele telefoontjes uit Afrika in de laatste weken van zijn leven gaven hem rust en voldoening, maar ook verdriet. Hij wist dat met het sterven van hemzelf, ook zijn missie zal sterven. ‘Had ik maar meer tijd’, schoot geregeld door zijn hoofd. In zijn leven heeft hij niet enkel geluk gekend.

Levensloop

Roel Hemminga werd geboren in de lente van 1927. Op 18 mei zag hij het levenslicht in de Friese gemeente Ooststellingwerf. De Tweede Wereldoorlog overviel de familie Hemminga. Zijn oudere broer werd bevrijd in Duitsland, maar op de weg terug werd hij opgepakt in Amersfoort. Een misverstand. Op de fiets naar huis werd hij doodgeschoten door de geallieerden in Zwolle, terwijl hij zich op dat moment verschuilde in een greppel. Een drama voor het gezin. De vader van Roel hield het levenloze lichaam op in de bakfiets. Een onderwerp waar Roel nog steeds emotioneel van werd. Later kwam hij te werken voor de Belastingdienst. Zijn ei kon hij echt kwijt als hoofd van de Administratie bij de Rijksuniversiteit van Groningen, waar hij ooit eens ruzie maakte met wijlen Pim Fortuyn die graag zijn salaris eerder wilde. En ook een hoogtepunt, volgens Roel zelf, was het ontslag die hij gaf aan schrijver Willem Frederik Hermans. Roel betrapte Hermans op een fout, iets waar hij altijd trots over wist te vertellen. Voor het Bloemencorso in Eelde maakte hij veertig jaar lang wagens of ontwierp ze. Een betrokken vrijwilliger, waar zijn liefde voor bloemen en planten ook enigszins uit voortgevloeid is. Hij scheidde van zijn vrouw ruim veertig jaar geleden en leefde een groot deel van zijn leven alleen. Hoewel hij omringd was door de warmte van zijn vier dochters en vrienden. Zijn eerste reis naar Gambia, zo’n dertig jaar geleden, maakte diepe indruk op Roel. Hoe kon hij zo rijk leven in het Westen, terwijl ze in Gambia doodgaan van de armoede. Diezelfde reis hielp hij de gemeenschap met allerlei klusjes en schepte een band met de inwoners. Thuis aangekomen besloot hij rommelmarkten en andere instanties aan te schrijven die kleding wilden weggooien. Zijn huis in Tynaarlo stond vol met bananendozen. Hij bracht de dozen zelf naar Coevorden, waar ze verscheept werden naar Gambia. De families daar konden de kleding verkopen op de markt, wat ze een inkomen gaf. Ieder jaar keerde Roel terug naar zijn Gambia. Enkel dit jaar bleef hij thuis, door ziekte, maar tot zijn vijfennegentigste was Roel te vinden in het Afrikaanse land en hielp daar met het repareren van daken en ondersteunen van schoollokalen. Geesje leerde Roel twintig jaar geleden kennen, toen zij asielzoekers uit Montenegro opving. Financieel werd er steeds meer van haar gezin gevraagd. Op een dag ging de deurbel en Roel stond voor de deur. ‘Hij wilde ons graag financieel ondersteunen om de asielzoekers te kunnen blijven helpen. Toen het AZC in 2004 sloot, was het Roel die de vele gezinnen hielp met verhuizen. Hij kon het niet verkroppen dat al die mensen met koffers en een buskaartje op de stoep werden gezet.’ Toen de corona een aantal jaren geleden toesloeg, had ook Afrika te kampen met problemen. Ziekte in combinatie met corona zorgde niet alleen voor duizenden slachtoffers, ook het toerisme bleef uit. De gezinnen konden de kleding niet langer verkopen wegens te weinig kopers door de armoede en stokkende toerisme. Vanaf dat moment ging er naast kleding ook geld naar Gambia, uit Roel zijn portemonnee.

De laatste maand

Als snel verkocht hij zijn bootjes toen hij steeds meer pijn ervaarde. Hij verkocht een maand voor zijn dood zijn auto voor slechts 150 euro. ‘Geld is maar een getal, zolang iemand er blij mee is,’ vertelde Roel. ‘Ik ga naar Woonzorgcentrum Mozaïek in Zuidlaren om te revalideren. Als de pijn onder controle is kom ik weer thuis.’ Met die woorden stelde hij menigeen gerust. Al zag hij dat zijn toekomst niet meer uit jaren, maar uit dagen zou bestaan. Geloven deed hij niet. ‘Als er echt een God zou bestaan, heeft Hij altijd de verkeerde kant op gekeken.’ Roel was daar helder in. ‘Vertel dat Hem maar, als je er bent’, waren de woorden van Geesje in de laatste dagen van zijn leven. De pijn verdween, maar daarmee ook zijn leven. Roel Hemminga overleed op 15 september 2023 in Woonzorgcentrum Mozaïek. Vorige week vrijdag werd hij gecremeerd. Op de rouwkaart staat de tekst: ‘He never forgot the poor people.’ Binnenin een foto van hem met een witte zeemanspet, de handen in de zij bij zijn boot. Klaar om op reis te gaan.