De Ongenode Gast vergaapt zich aan surfers op het Paterswoldsemeer

Wat: reünie Nederlands Kampioenschap windsurfen
Wanneer: zaterdag 8 juni
Waar: watersportvereniging De Twee Provinciën, Paterswolde

PATERSWOLDE - Spatjes regen vallen uit de hemel, een briesje laat de touwen van zeilschepen aan de kade klapperen. De Ongenode Gast kijkt uit over het Paterswoldsemeer, achter hem is het clubhuis van watersportvereniging De Twee Provinciën. Op zaterdag 8 juni vond er een bijzondere gebeurtenis plaats op het meer, een reünie van wedstrijdsurfers die op ditzelfde water 50 jaar geleden een Nederlandskampioenschap surfden. De Gast is zelf geen surfer, maar hij is benieuwd hoe het er aan toegaat.

Een vriendelijke mevrouw staat met een kop koffie op de kade. Ze vertelt de Gast dat de surfers momenteel het water op zijn, vervolgens wijst ze naar de overkant van het meer. Daar ziet de Gast inderdaad een verzameling gekleurde zeilen. De vriendelijke koffiedrinker vertelt hem dat de surfers straks weer richting het clubhuis komen. Genoeg tijd dus voor de Gast om binnen een kijkje te nemen. Door de ramen ziet hij al dat er een groep mensen aan tafels en aan de bar zit. 

Eenmaal binnen, camera om de nek en blocnote in de hand, wordt hij snel herkent als een lid van de pers. Van een tafel aan het raam wordt er druk naar hem gezwaaid, eenmaal aangekomen zegt de zwaaier: “Als je van de pers bent dan moet je met deze man spreken”, terwijl hij naar zijn tafelgenoot wijst. Het betreft een heer op leeftijd. “Hij is windsurfer van het eerste uur”, krijgt de Gast op het hart gedrukt. Met pen in de aanslag gaat hij zitten. “Aangenaam, ik ben Robbert Barth”, stelt de oudgediende zich voor. “Ik ben de tweede persoon ooit die is gaan windsurfen op het Paterswoldsemeer, alleen Siep Bergsma ging mij voor.”

Op de vraag waarom hij zelf niet op een plank staat gebaart meneer Barth naar een rollator die naast zijn stoel staat. “Omdat hier geen zeil oppast”, zegt hij lachend. Hij gaat verder: “Ik mis het enorm, ik ben een watersporter in hart en nieren. Ik begon met zeilen, tot Siep me liet kennismaken met windsurfen, dat zal in 1968 zijn geweest. Het verschil tussen windsurfen en zeilen is dat je bij surfen je hele lichaam gebruikt. Het is constant strijden tegen de elementen, die uitdaging is geweldig.”

Over zijn schouder ziet de Gast dat de gekleurde zeilen zich richting het clubhuis bewegen. Hij bedankt de veteraan van de surfplank en haast zich naar buiten, vanaf een steiger is hij perfect in positie om wat mooie foto’s van de binnenkomende surfers te nemen. Naast hem op de kade staat Hugo Spanjer, de zoon van Martin Spanjer. Deze bracht de productie van surfplanken naar Nederland. Hugo weet alles van surfplanken en zeilen, hij deelt zijn kennis met de Gast. “Kijk, deze plank heeft nog een houten zwaard. Tegenwoordig zijn die allemaal van kunststof”, vertelt hij terwijl hij naar een soort houten haaienvin wijst die vanaf de buik van een omgekeerde surfplank omhoog steekt. Als zoon van de legendarische surfplankenproducent is hij groot geworden op een plank. Toch gaat hij vandaag niet het meer op. “Ik ben aan het herstellen van een nare longontsteking. Mijn vrouw wil niet dat ik het water op ga”, zegt hij met een enigszins hese stem.

Later op de middag zal er een wedstrijd plaatsvinden. Surfers die meevaren zijn deelnemers van het Nederlandse kampioenschap dat hier in 1975 werd gehouden. Ook andere liefhebbers van oude surfplanken zijn welkom om mee te doen. Onder de deelnemers is een bekende naam, Stephan van der Berg. Hij werd Olympisch kampioen windsurfen in 1984 in Los Angeles, toen windsurfen voor het eerst een officiële discipline was. De Gast treft hem terwijl hij een oude surfplank aan het optuigen is. “Ik ben meermaals wereldkampioen geworden, maar die Olympische titel is toch het meest bijzonder”, vertelt hij. “Windsurfen werd toch een beetje als vakantiesport gezien. In datzelfde jaar werd ik verkozen tot Sportman van het Jaar. Die combinatie van gebeurtenissen zijn mijn mooiste herinnering aan surfen.”

De Gast laat Van der Berg rustig verder gaan met knopen leggen en lijnen aanspannen. Even verderop staat Schato Franswa te praten met Luuk Feenstra. Franswa is een van de initiatiefnemers van de reünie. “Ik begon op mijn 15e met surfen, het heeft me nooit meer losgelaten. Het is geweldig om zoveel oude planken bij elkaar te zien”, vertelt hij enthousiast. Ook Feenstra is tevreden, hij is voorzitter van de watersportvereniging. “In de jaren 70 en 80 was het meer vol met surfplanken, die zijn langzaam verdwenen. Het zou mooi zijn als het weer terugkomt.”

De mannen hebben nog veel te doen, er moeten speeches gehouden worden en een wedstrijd gevaren. De Gast besluit ze niet langer voor de voeten te lopen. De sporadische regen heeft zijn blocnote inmiddels goed doorweekt, terwijl hij het laatste regenwater uit de haren strijkt stapt de Gast weer in zijn autootje, op zoek naar het volgende verhaal.