Speuren naar vlinders in de bermen van Yde
YDE-DE PUNT - Een club mensen tuurt naar een braamstruik, vlakbij Yde. Enthousiast wijzen ze elkaar op fladderende vlinders en zoemende bijen. Ecoloog Willem Bosma en Dirk Matthijs Meijberg geven tekst en uitleg over alles wat er rondvliegt. De groep is op pad voor een 'boerenlandvlinderexcursie', georganiseerd door Landschapsbeheer Drenthe en de Vlinderwerkgroep Drenthe. Het doel: in kaart brengen hoe het met vlinders gesteld is.
Ecoloog Bosma is verbonden aan de Vlinderwerkgroep. Hij legt uit waarom het belangrijk is om te kijken hoe het met de vlinders gaat. "Vlinders zijn een goede graadmeter voor de kwaliteit van de leefomgeving. Ze zijn namelijk best veeleisend. Volwassen vlinders hebben bepaalde bloemen nodig waar ze nectar uit halen. Ook rupsen zijn kieskeurig, die hebben bepaalde 'waardplanten' waar de eitjes op worden gelegd en die de rupsen vervolgens eten." Als voorbeeld noemt hij het oranjetipje. "Rupsen van deze soort eten de blaadjes van de pinksterbloem, de vlinders halen nectar uit de bloemen." Geen pinksterbloemen betekent dus geen oranjetipjes.
Vlinders monitoren om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de leefomgeving is niet nieuw. Bepaalde groepen, zoals heidevlinders, worden op de voet gevolgd. De boerenlandvlinders vallen een beetje buiten de boot, deze leven in de bermen van akkers en de groenstroken naast weilanden. De Vlinderwerkgroep en Landschapsbeheer hopen vrijwilligers enthousiast te krijgen om ook in deze omgeving vlinders te tellen. De bedoeling is dat iemand een vak van 1 bij 1 kilometer kiest, waarin boerenlandvlinders voor kunnen komen. Vervolgens moet daarin een aantal keer per jaar worden bijgehouden welke vlinders er rond dwarrelen en met hoeveel ze zijn.
Via een handige app kan de telling worden doorgegeven, waarna de experts met de data aan de slag kunnen. Dirk Matthijs Meijberg: "Momenteel zitten er gaten in onze kaart van vlinders in Drenthe. We willen, samen met vrijwilligers, die gaten opvullen." Ook mensen die niet goed uit de voeten kunnen met een app zijn welkom, waarnemingen kunnen ook op papier worden doorgegeven. Er wordt specifiek gekeken naar twaalf soorten vlinders, met schitterende namen als 'icarusblauwtje' en 'argusvlinder'. Uiteraard mogen ook andere vlinders die worden waargenomen worden doorgegeven.
Tijdens de excursie schijnt de zon en er staat weinig wind, perfect vliegweer voor vlinders dus. De twee experts wandelen met vijf geïnteresseerde vrijwilligers langs de visvijver van Yde. Regelmatig houden ze stil, om uit te leggen waarom een bepaalde plek geschikt is om vlinders te spotten. Dat levert gelijk resultaat op, na een paar minuten stilstaan naast een grote braamstruik zijn er al een tiental unieke soorten gespot. Het oranjetipje heeft zich laten zien, net als een Atalanta en een landkaartje. Annelien Grit is samen met Anneke mee met de informatieve wandeling. "Wij zijn bermscouts, twee keer per jaar kijken we wat er bij ons in de buurt allemaal groeit en over de bodem kruipt. We dachten: als we dat toch doen kunnen we net zo goed ook gelijk bijhouden wat er allemaal rondvliegt", vertelt ze lachend.
Uit de tellingen moet blijken hoe het met de boerenlandsvlinders gesteld is. Wat Bosma betreft is het een verantwoordelijkheid van de hele samenleving om de leefomgeving te verbeteren. Boeren hebben volgens hem een grote rol, door bijvoorbeeld hun maaibeleid aan te passen en het gebruik van pesticiden te beperken. Toch stelt hij dat iedereen een bijdrage kan leveren. "Probeer je tuin gefaseerd te maaien en doe niet alles in één keer. Laat ook een rommelhoekje staan, met planten als brandnetels en paardenbloemen. Die zijn niet alleen voor vlinders belangrijk, maar ook voor veel andere insecten. Met kleine stappen kunnen we al heel veel bereiken."
