Unieke klompen uit de hele wereld te zien in Eelde
EELDE-PATERSWOLDE - In een volle expositieruimte werd vrijdag 27 maart de aftrap voor een nieuw seizoen van het Internationale Klompenmuseum in Eelde gegeven. Het thema van de tentoonstelling is ‘Klompen op reis’. Voor het samenstellen van de expositie werd door het museum geput uit de eigen collectie van ruim 3.000 exemplaren. Daarnaast zijn er unieke exemplaren in bruikleen, bijvoorbeeld de kunstige creaties van de Noorse kunstenaar Elisabeth Thorsen. Uit talloze andere landen en culturen, van Japan tot het Ottomaanse rijk, zijn klompen en andere houten schoeisel tentoongesteld.
De expositie werd geopend door Jan Seton, burgemeester van Borger-Odoorn en voorzitter van het Platform Drentse Musea. Hij benadrukt het belang van het museum in Eelde. “Dit soort plekken zijn hartstikke belangrijk voor de geschiedenis van Drenthe.” Bovendien roemt hij de grote diversiteit aan houten schoeisel die wordt tentoongesteld. “Ze hebben een unieke mix van oude klompen, gecombineerd met nieuwe inbreng.” De bestuurder kreeg van Jan Smits, voorzitter van het Klompenmuseum, een uniek paar klompjes. Normaliter zijn deze voorbehouden aan vrijwilligers die 25 jaar meehelpen in het museum. Op het handbeschilderde paar prijkt zijn eigen naam.
Speciale gast bij de opening is Elisabeth Thorsen, de Noorse kunstenaar is uit haar woonplaats Vardø afgereisd naar Eelde om de opening bij te wonen. Ze maakt unieke schoenen en klompen, die de grens tussen kunst en schoeisel bewandelen. In haar ontwerpen gebruikt ze elementen uit de natuur, Noorse en Sami (de oorspronkelijke bewoners van Finland en het Noorden van Noorwegen) folklore en sprookjes. Centraal in de expositieruimte staan vier vitrines met haar opvallende creaties. Ze wijst naar een van de schoenen, gemaakt van gebreide wol met een typisch gekrulde neus. “Het is gebaseerd op traditionele patronen en de neus is heel karakteristiek voor oude schoenen uit Noorwegen”, legt ze uit. Het is voor haar een bijzondere ervaring om in Eelde te zijn uitgenodigd. “Het is ontzettend leuk, verder voel ik me vereerd dat mijn werk onderdeel is van deze bijzondere collectie. Ik wist dat het museum bestaat, het is geweldig dat ik het nu ook heb kunnen bezoeken.”
In een vitrine aan de achterkant van de zaal staat een kolossaal paar klompen, helemaal wit en met het logo van hardloopschoenenmerk New Balance op de zijkant geschilderd. Ze zijn van Henk Mollema, die liep in de jaren 90 de marathon van New York op deze klompen. Mollema liep meerdere marathons op klompen, om geld op te halen voor verschillende goede doelen. Toen hij de populaire marathon van New York ging lopen schilderde een vriend voor de grap het logo van New Balance op de zijkant, dat was het merk waar Mollema normaliter op liep. Inmiddels heeft de 85-jarige duurloper zijn hardloopklompen aan de wilgen gehangen, maar hij is het lopen erop niet verleerd. “Het grappige is dat ik op klompen een andere stap gebruik dan in schoenen, maar na even trainen komt het meteen weer terug”, vertelt hij lachend.
Bertus van den Hof, bestuurslid bij het museum en een van de meest actieve vrijwilligers, is blij dat het expositieseizoen weer is begonnen. “Het is weer mooi. Elk jaar wordt het toch weer bijzonderder”, verzucht hij. De kracht van het museum zit volgens hem niet alleen in de klompen zelf, maar juist in het verhaal van de mensen die ze droegen en maakten. Hij wijst naar een paar kleine klompjes en vertelt dat deze met de hand waren gesneden door een Franse soldaat, die in de Tweede Wereldoorlog als krijgsgevangene bevriend raakte met een Duitse familie. Als aandenken maakte hij de klompjes en liet ze achter voor de jongste dochter van de familie. “Zulke verhalen, daar gaat het om”, zegt Van den Hof stellig.
In zijn welkomsttoespraak benadrukte voorzitter Smits dat de vele vrijwilligers essentieel zijn voor het succes van het museum. Speciale aandacht krijgen Robert Kosters en Homan Bonder. Ze zijn bezig met een bijzonder onderzoeksproject, ze verzamelen informatie over vergeten klompenmakers uit de regio. Nagenoeg elke plaats had ooit een eigen klompenmaker, soms zelfs meerdere. Voor sommige was het hun enige bron van inkomsten, voor veel was het een bijverdienste. De meeste van deze vakmannen zijn in de vergetelheid geraakt, iets wat Bonder en Kosters uit Peize een doorn in het oog is. Het duo is op zoek naar informatie over deze mensen.
“We willen deze mannen weer een gezicht geven”, zegt Bonder stellig. Al meer dan een jaar zijn de twee mannen op zoek naar informatie over klompenmakers uit de regio. Hun onderzoek heeft al veel informatie over deze handarbeiders opgeleverd, ze hebben een beeld welke klompenmakers actief waren in o.a. Donderen, Vries en Foxwolde. Ze weten dat er nog veel meer makers actief zijn geweest in de regio, maar over Roden, Leek en de bijbehorende omgeving is nog weinig bekend. Ze zijn daarom op zoek naar mensen die meer weten of klompenmakers in het gebied en hun kennis willen delen. Helemaal perfect is als er overgebleven klompen van deze makers zijn, die kunnen worden opgenomen in de collectie van het museum. Ze hopen dat leden van historische verenigingen of familieleden van klompenmakers contact opnemen. Dat kan door te mailen naar homanbonder@home.nl of robertkosters268@gmail.com
