Kerstboom Boerhoorn straalt weer

VRIES - De lucht is betrokken en dreigt met regen die nooit echt doorbreekt. Een tractor lijkt uit zijn plaats aan de Boerhoorn in Vries. Thijs Hoenderken zit achter de knoppen van de machine, voorzichtig manoeuvreert hij een metershoge dennenboom door de lucht. Aan de boom zitten kabels, aan elke kabel staan minstens twee mannen. Zij moeten zorgen dat de boom rechtop komt te staan.

Met geschreeuw, gesjor en steeds kleiner wordende correcties bewegen ze de boom in het daarvoor bestemde gat. Na een paar minuten getrek staat de boom recht. Willem Wiersema springt in actie en knoopt de touwen vast aan speciaal daarvoor bestemde ankerpunten. Het is ze opnieuw gelukt, de boom staat. De club mannen slaakt een collectieve zucht van opluchting. Peter Buursma woont sinds 1987 aan de Boerhoorn, de rest van de groep woont ook al jaren aan de straat. “De straat is opgeleverd in ‘86 en 87, toen zijn de meesten van ons hier komen wonen. Het waren allemaal jonge gezinnen, we zijn samen een buurtvereniging begonnen. We organiseerden allerlei activiteiten, de grootste waren de jaarlijkse zomerbarbecue en een grote kerstboom in december.” 

Met de voortschrijdende tijd vlogen de kinderen uit, de activiteiten van de vereniging kwamen op een laag pitje te staan. Buursma: “Op een bepaald moment hebben we geen kerstboom opgezet, toen zei iedereen achteraf dat ze hem toch wel misten. Sindsdien wordt weer elk jaar ergens een boom vandaan gehaald.” Eerder had de straat zelfs een vriendschappelijke competitie met een naburige straat, om te kijken wie de grootste boom kon neerzetten. “Die hebben het inmiddels helemaal opgegeven, maar wij gaan nog door,” zegt Buursma. Zijn mondhoeken krullen omhoog in een kleine grijns. 

De boom komt de straat vanzelfsprekend niet inwaaien, hoewel het dit jaar niet veel leek te schelen. De afspraak om de boom op te halen stond voor zaterdag 7 december, een dag eerder blies storm Darragh het land binnen. Met windkracht negen is het niet verstandig om een bos in te gaan, kettingzaag en sjorbanden in de hand. Op zaterdag is de storm gelukkig uitgeblazen, waardoor de expeditie door kon gaan.

De beoogde boom stond niet ver weg. Op Landgoed Bosch en Vaart, aan de andere kant van Vries, was een geschikt exemplaar gespot. Kees Andriessen, bestuurslid van het landgoed, stelde de boom beschikbaar. “We hebben genoeg bomen staan, jullie kunnen nog jaren vooruit”, zegt hij lachend tegen de Boerhoorners die de boom zijn komen vellen en ophalen. Er is sprake van een win-win, de straat krijgt een grote boom en de notenboom die verdrongen werd door de gekapte dennenboom krijgt meer zonlicht.

Het neerhalen van de boom wordt gedaan door Robert Homan. Nadat de woudreus de grond heeft geraakt verzamelt iedereen zich om een pan chocolademelk, opgediend door Andriessen. “Vroeger namen we eerst een borrel of twee voordat we op pad gingen”, merkt iemand lachend op. Inmiddels zijn ze ouder en verstandiger, iedereen beperkt zich tot chocomelk. Na de welverdiende pauze komt de volgende stap, namelijk de boom op een grote kar krijgen. Dat is een klus van formaat. Het gevaarte moet uit het bos worden getrokken, over een sloot, de weg oversteken en dan op de kar worden gehesen. 

De tractor van Thijs Hoenderken bewijst zijn waarde, met een aantal banden wordt de kerstboom vastgemaakt. Daarna trekt de boer en voormalig bewoner van de Boerhoorn de boom het bos uit. Ondertussen hullen een paar mannen zich in fluorescerende hesjes en gaan op de weg staan. De auto’s stoppen, de tractor en zijn vracht steken het asfalt over en eindigen bij de kar. Iedereen die niet het verkeer tegenhoudt springt bij om de boom op zijn plek te sjorren. 

De lucht is gevuld met de geur van hars, de zon breekt even door de wolken en verlicht het tafereel. De meegenomen kar is acht meter lang, hij blijkt te kort. De boom hangt te ver over de achterkant. Homan en zijn kettingzaag moeten opnieuw aan de bak, even later ligt een stuk van de stam naast de boom op de kar. Een paar banden houdt het groene bakbeest op zijn plaats. Boer Hoenderken kijkt er kritisch naar en voelt even aan de banden. “Niks meer aan doen”, mompelt hij voordat hij weer in de tractor stapt. “Ik ga alvast rijden.” Met een aardige vaart spuit hij weg, terug richting de Boerenhoorn. Menig automobilist die op de rotonde staat te wachten kijken voor verbazing naar dit exceptionele transport. Fietsers stappen even af en wijzen het na.

Eenmaal terug in de straat parkeert Hoenderken de kar, kort na hem arriveert de rest van de groep. Door de regen van de voorgaande dag ligt het speelveldje waar de boom moet komen er verzopen bij. De zachte grond maakt de volgende stap wel eenvoudig, uit aangrenzende schuren komen schoppen tevoorschijn. Peter Buursma legt uit wat er gebeurt. “Op vier plekken hebben we ankerpunten ingegraven, daaraan komen touwen die zorgen dat de boom recht staat en niet omvalt. In het midden is een speciaal gat waar de stam inpast.” Na enig zoeken worden de punten gevonden, het centrale gat wordt uitgegraven. Voordat de boom op zijn plek gehesen kan worden met behulp van de tractor en brute spierkracht moeten eerst de lampjes en de piek worden bevestigd. Door schade en schande is de groep wijs geworden, bij een eerdere editie kwamen ze erachter dat het lastig is om een boom van acht meter hoog pas van lichtjes te voorzien wanneer hij al staat.

Wanneer de boom goed staat is er tijd om elkaar schouderklopjes te geven. Met voldoening kijkt men naar boven. De piek, een extra felle lamp, is op zijn plek bevestigd met een kluwen ducttape. Kas Homan valt enigszins uit de toon bij de rest van de groep, hij is namelijk aanzienlijk jonger dan de rest. Hij is de zoon van de kettingzaag expert die verantwoordelijk is voor het kappen van de boom. “Ik woon hier al mijn hele leven, als de boom wordt opgehaald help ik altijd. Het zorgt toch voor een leuke sfeer in de straat.” Momenteel woont hij nog thuis, is hij van plan om ook in de straat te komen wonen en de traditie voort te zetten? “Als ik een huis in de buurt kan kopen doe ik dat zeker”, lacht hij.

Het laatste dat hoeft te gebeuren is de afwerking. Niet alleen de boom wordt voorzien van lichtjes, maar ook de omringende heg wordt versierd met lampjes. Een tijdklok zorgt dat de verlichting ‘s ochtend aanspringt als mensen bezig zijn met opstaan. Eind van de middag tot middernacht fonkelen de lampjes ook de omwonende tegemoet. Peter Buursma kijkt tevreden naar het resultaat van een ochtend hard werken. “Op 20 december hebben we een straatfeest. Dan zetten we een partytent neer, maken we een mooi vuur en verwarmen we de glühwein. Dat is elk jaar weer prachtig.”