Beeldmaker Heleen Haijtema vindt inspiratie in de natuur
TYNAARLO - Heleen Haijtema wikkelt haar vingers om een glas gemberthee. Vanaf haar plek aan de keukentafel kijkt ze uit op de tuin, daarachter strekken akkers zich uit. Haijtema en haar partner wonen na vier jaar klussen eindelijk in het huis, even buiten Tynaarlo. Stukje bij beetje zijn ze de laatste klussen aan het doen.
“We hebben beide jaren in Leeuwarden gewoond. We zochten een plek waar we meer ruimte hadden om onze kunst te maken. Hier heb ik een eigen atelier voor mijn fotografie,” vertelt Haijtema. Voor Leeuwarden heeft ze in Antwerpen gewoond, maar inmiddels is de geboren Friezin helemaal verknocht aan het Drentse landschap en natuur. “Ik gedij goed op het platteland. Ik kom oorspronkelijk uit een klein dorp, Wergea, vlakbij Leeuwarden. Ik vind het heerlijk hier, het is een andere manier van leven. In de stad is alles gelijk voorhanden, daardoor voelt het leven vluchtig.” De nieuwe woonplaats heeft ook invloed op haar fotografie. “Ik leef meer met het licht.”
Heleen Haijtema omschrijft zichzelf als ‘beeldmaker’. Ze maakt foto’s, maar gebruikt ook bestaand beeld in collages en maakt video’s. “Het is prettig om mezelf de vrijheid te geven om met verschillende materialen te werken.” Inspiratie voor haar werk vindt ze op verschillende plekken. “Boeken of films bijvoorbeeld, maar ook de natuur. Dat is eigenlijk nieuw, het is ontstaan sinds we hier wonen. Hier ben ik ook begonnen aan de serie waar ik aan werk, ‘Nachtschade’. Een onderzoek naar planten uit de nachtschadefamilie.” De kunstenaar is bezig om een boek te maken waarin de serie te zien is. Ook start een expositie van haar kunst op 31 mei in de Larry Gall galerie in Zwolle.
Over de vraag wanneer ze weet dat een foto is gelukt, moet ze even nadenken. Dan vertelt ze: “Dat is eigenlijk ongrijpbaar. Voor een groot deel is het ervaring. Ik doe dit inmiddels ruim 10 jaar. Als ik de foto’s bekijk die ik heb gemaakt zie ik gelijk of het goed is of dat het toch niks is. Het is dus echt een kwestie van het oog trainen. Daarnaast moet je gewoon veel proberen. Ik schiet vaak 10 slechte foto’s, de 11e is ineens super. Dat weet je dan instinctief, ik kan mijn vinger er niet opleggen waar het precies inzit.”
Het was niet altijd Haijtema haar ambitie om fotograaf te worden. “Ik wist dat ik creatief ben, fotografie bleek iets te zijn waar ik goed in ben en mezelf in kwijt kan. In Antwerpen studeerde ik Film & Video. Een docent zei op een gegeven moment: “Je bent geen filmer maar een fotograaf. Toen ben ik me daarop gaan toeleggen. Ik heb uiteindelijk geen opleiding tot fotograaf gevolgd. Vroeger zag ik dat als iets slechts, maar inmiddels juist als iets positiefs. Ik heb mezelf kunnen ontwikkelen en daar alle vrijheid in gehad.”
Haar foto’s zet Haijtema deels in scene, daarna hangt het van het toeval af hoe de foto’s uitpakken. Een goed voorbeeld daarvan is een foto die ze voor Into Nature maakte, een project waarbij kunst wordt gekoppeld aan bijzondere plaatsen in Drenthe. “Ik had een geschikte locatie gevonden in de natuur. Ik had bedacht om een glowstick voor de lens van de camera te laten bewegen. Ik hoopte dat het een mooi effect zou opleveren. Ik wilde de foto ‘s ochtends vroeg maken. Ik reed naar de locatie en heb in de auto geslapen. Om 5 uur ging de wekker, toen heb ik de foto’s gemaakt. Ik was niet tevreden, het was te bewolkt en het licht was niet geschikt. Daarom ben ik nog een keer teruggegaan, die keer pakte alles wel goed uit.” Ze zoekt snel de foto op haar telefoon erbij en schuift de mobiel over de tafel om hem te laten zien. “Het is leuk als er onverwachte dingen gebeuren, dat onzekere maakt het werk mooi.”
