De troostende natuur van Paul van der Veur

Afbeelding
Foto: Jan Medema
kleintje cultuur

DE PUNT - Uit de mist steekt het woonhuis van Paul van der Veur en zijn vrouw aan de Norgerweg. Op het met ijs bedekte terras weet een houtduif nog wat eetbaars te vinden. Daar, achter het grote keukenraam, zit de 81-jarige schilder. De oud-biologiedocent geniet van de natuur. Het werkt troostend in rottige tijden, zo vertelt hij. Klein geluk. Al die ellende in de wereld weet hij even te vergeten door naar buiten te staren. Verscholen achter zijn keukenraam ligt de natuur die net als Paul wakker is geworden in een ijzige wereld.

De herfst is zijn favoriete seizoen. In groot contrast met de plek waar zijn wortels liggen; Nieuw-Guinea. Daar groeide hij op met de liefde voor natuur. Zijn vader was op dit eiland gevestigd als tandarts en ging met een helikopter vele bezoeken af. Het leven was er niet altijd makkelijk. De onderdrukking van de Papoea’s doen hem nog altijd zeer. Zijn vader voorzag een universitaire carrière voor zijn kinderen en vertrok met het gezin in 1956 naar Leiden. Leiden was kaal en kil. De natuur die Paul zo wist te waarderen leek verdwenen in het uit stenen opgetrokken Leiden. Hij ging naar een strenggelovige middelbare school waar de zwaarlijvige rector zich iedere ochtend achter een orgeltje wist te wurmen. Paul voelde zich in deze periode niet gelukkig. Tijdens een spiekpoging werd hij betrapt en kreeg als 12-jarige jongen de initialen ‘C.F.’ op de toets. Cum Fraude. Hij mocht door deze poging zijn middelbare school daar niet vervolgen. Ook bleek zijn verleden in Nieuw-Guinea hem te achtervolgen. Dat onderwerp lag gevoelig in die tijd. Hij werd gepest, zowel mentaal als fysiek. Het spieken bleek achteraf een goede zet, want hij kwam tijdelijk bij een gezin in Winterswijk terecht om daar de HBS af te maken. Een test in Leiden wees al uit dat de donkere periode van Paul mogelijk te maken had met het tekort aan natuur. En dat was er genoeg in Winterswijk. 

Biologiedocent

Zijn droom om kunstenaar te worden verdween, want zijn vader wilde hem niet naar de kunstacademie sturen. Hij koos ervoor om aan de Universiteit van Groningen te studeren en ging na zijn opleiding aan de slag als biologiedocent op een school in Haren. Een keuze die, door zijn pesterijverleden, niet voor de hand liggend was. Maar zijn liefde en passie voor de natuur bracht hem naar wat hij diep van binnen altijd wilde. Anderen warm maken voor de natuur. Hij wist zijn klas vaak de natuur in te brengen. ‘Mijn vrouw en ik woonden in Groningen en kochten een DAF om de omgeving te verkennen. Voor slechts 46.000 gulden vonden we een prachtige eengezinswoning in Yde.’ Paul bracht zijn liefde voor tekenen ook op leerlingen over. Zo wist hij ze te enthousiasmeren over de diversiteit in onze natuur. Ook gaf hij tekenlessen waarin de anatomie van dieren centraal stond. Eén dag in de week was hij vrij en bracht deze dag door in de dierentuin van Emmen. De vele schetsen van de dieren tonen aan hoeveel uren daar zijn doorgebracht. ‘Daar wist ik mijn rust te vinden om energie te krijgen voor de komende week.’ 

Schetsboekje op vakantie

Het schetsboekje ging ook steevast mee op vakantie. Een zwartwit foto laat zien hoe de familie Paul genoot van de vakanties op Terschelling. Daar zit hij op een klapstoel met lang golvend haar en een flinke baard, met in zijn hand een schetsblok. Steevast op klompen met wollen sokken. ‘Dat was toen stoer denk ik. Net als het roken van een pijp.’ Roken was heel gewoon, ook in het klaslokaal. Dat laatste heeft hij overigens nooit gedaan. Aquarelleren leerde hij in Yde van beeldend kunstenaar Ben van Voorn. In deze schildervorm vond hij rust en was regelmatig te vinden op locatie met een vissersstoeltje en een grote paraplu. Ook in de herfst, juist in de herfst. Die waaier aan kleuren vormt de meeste inspiratie. Hij sloot zich aan bij kunstenaarscollectief VanTyNaarLo. Zijn werk is te vinden tot en met 10 december in Kunstencentrum K38. Daar exposeert het collectief met de expositie ‘Evenwicht’. ‘Hier hangt ook een van mijn droge naaldwerken. Een speciale etstechniek op perspex. Aangezien ik niet van de kunstacademie kwam, moest mijn werk eerst worden goedgekeurd voordat ik mij aan mocht sluiten bij VanTyNaarLo. Die erkenning ontroerde mij wel. Nu heb ik toch het idee dat ik mij officieel kunstenaar mag noemen. Ik ben autodidact. Dankzij het jarenlang volgen van vele cursussen bij goede kunstenaars heb ik veel mogen bereiken.’ Meer werk van Paul van der Veur: www.paulvanderveur.nl.

UIT DE KRANT