Dorpentoer Bunne

BUNNE- Dat grote kruispunt met rechts een restaurant en links een oude melkfabriek. Veelal wordt op die manier het dorpje Bunne omschreven. Maar Bunne is meer dan het dorp van oud-wielrenner Jan Aling. Het dorp telt een kleine 240 inwoners en wordt vaak in een adem genoemd met Bunnerveen en Winde. Al in 1141 wordt het dorp genoemd, toen nog Buun genaamd. Rond die tijd liet de bisschop van Utrecht, Hartbert van Bierum, een burcht bouwen met kapel en bierbrouwerij. Dat zit van Bierum in de naam. Ruim vierhonderd jaar hield dit stand. In 1580 werd de kapel afgebroken en werd de grond ingericht als begraafplaats. Het dorp heeft naast een bierbrouwerij ook een basisschool moeten missen. Die bestond van 1817 en werd in 1985 opgeheven. Vele kinderen uit Bunne en Winde moesten haastig op zoek naar een andere basisschool.

Bij de ijsbaan van Bunne speelt een meisje in het gras. Ze rijdt vrolijk rond op haar traptrekker. Haar moeder helpt haar even later op de schommel. De moeder is opgegroeid in Eelde, maar kwam vaak in Bunne. ‘Als er ijs lag gingen we schaatsen en in het gebouw naast de ijsbaan werd ook veel georganiseerd. De speeltuin was er toen nog niet’, vertelt ze. Inmiddels woont ze in Leipzig en is op bezoek bij haar ouders. ‘Ik volgde een studie in de klassieke muziek in Duitsland. Daar leerde ik mijn echtgenoot kennen. Het spelen in een orkest is nu mijn baan. Klassieke muziek is enorm populair in die omgeving.’ Dat kan ook niet anders. Leipzig is dé stad waar grootheden Bach en Mendelssohn hun succesjaren ervoeren. Het dorp was vroeger vooral bekend van de goede boter die gekarnd werd in de zuivelfabriek. De voormalige fabriek staat er nog steeds en is inmiddels een multifunctioneel centrum voor feesten, partijen, opleidingen, kookcursussen, begrafenissen, symposiums, theater en nog veel meer. Eelco Hidskes beheert het gebouw samen met zijn vrouw Vivian en kent de ware geschiedenis van deze historische plek. ‘Bunne kende altijd een slechte infrastructuur. De boeren moesten hun melk brengen naar Marum of Leek, maar kwam min of meer gekarnd aan. Zulke slechte wegen leidden naar de zuivelfabrieken. Dat wilden de boeren niet langer en ze besloten zelf een zuivelfabriek te stichtten.’ In 1896 werd de Coöperatieve Handkracht Zuivelfabriek Winde en Bunne opgericht. Op de kruising van de Burchtweg-Eelderweg en de Donderenseweg-Peizerweg werd de beste boter gemaakt. ‘Ze hadden een zeer succesvolle slogan: Bunne Boter Beter. Niet te verwarren met de BBB, zoals we die in deze tijd kennen. Ze wisten vele prijzen te winnen tijdens de wereldtentoonstelling in Brussel. Bunne stond op de kaart. Nu weten maar weinig mensen hoe succesvol deze plek ooit is geweest.’ Bunne kent ook een donkere schaduwkant die niet graag gezien wordt, maar wel gezorgd heeft voor een bijzondere ontwikkeling. Bunne stond in de oorlog bekent als het dorp van de NSB. Winde was daarentegen een dorp waar vele onderduikers verstopt zaten. Een groot contrast. Toch wilden de vele werknemers van de fabriek, zo weinig mogelijk bemoeienis van de Duitsers. Sinds 1911 werd de fabriek voorzien van stoomenergie en de Duitsers aasden op die machine. Het personeel wist de motoren te verbergen. Na de oorlog is de met stoom aangedreven motor gemonteerd in ‘De Wachter’, de grote museummolen van Zuidlaren. De fabriek heeft nog een grote mijlpaal weten te bereiken weet Eelco. ‘Na de oorlog werden er grote hoeveelheden melk opgeslagen in grote tanks, hier in de fabriek. Amerikaanse soldaten waren onder de indruk van de kwaliteit van deze fabriek en zij droegen de Bunner zuivelfabriek op om melk te transporteren naar de soldaten die na de oorlog gestationeerd waren in onder andere Berlijn.’ Tegenover de fabriek ligt t’ Huys van Bunne. Een familierestaurant die veel toeristen weet te trekken. Populair is daar de schnitzeldag op woensdag. Heerlijk malse varkenshaasschnitzels voor slechts 15 euro. Het restaurant is ook erg geschikt als trouwlocatie. Naast deze twee unieke gebouwen, staat Bunne ook bekend om de Tuin van de Tijd. Een initiatief van Femke van Dam. Deze vaste expositie laat een tuin zien vol bijzondere creaties, door haar gemaakt. De tuin is geïnspireerd op ‘Little Sparta’ van de Schotse kunstenaar Ian Hamilton Finley. Daarnaast zijn ook invloeden te zien van de landschap kunstenaars Goldworthy en Penone. Een echte ‘must’ voor een bezoek aan Bunne. Kortom: wielrennen, boter, schnitzels en natuur. Bunne is meer dan een straatje waar men zomaar even doorheen fietst. Bunne is de geboorteplaats van creativiteit en smaak.