‘Mijn bezoek aan de 823ste paardenmarkt van Zuidlaren’

Door Goff Miedema:

ZUIDLAREN – In 2023 bezocht ik als geboren Zuidlaarder de activiteiten rond de 823ste Zuidlaardermarkt. Ik bezocht niet de 756ste markt van Frans Lauxen (onderzoek 2023), de 322ste markt van Erwin Schaap (onderzoek 2017) en ook niet de 822ste markt van de marktcommissie. Een in het latijn geschreven kroniek van monnik Nudemus is de bron voor onderzoekers geweest om te komen tot berekening van de eerste Zuidlaardermarkt. Nudemus schrijft over een markt uit 1232 in ‘Laren’. Met ‘Laren’ of ‘3 Lares’ werd Zuid-, Midden- en Noordlaren bedoeld. Onderzoek heeft vele jaren geleden al uitgewezen dat de markt van Nudemus ten onrechte werd gekoppeld aan Zuidlaren, het bleek te gaan om een markt die werd gehouden in Noordlaren. Op basis van de kroniek van Nudemus werd echter wel bepaalt dat de paardenmarkt van Zuidlaren in 1201 voor de eerste keer werd gevierd. Het geboortejaar 1200 lijkt mij een realistisch gekozen uitgangspunt, want de Raad voor Dieren-Aangelegenheden (RDA) schreef in 2017: ‘paardenmarkten kennen een rijke historie en reeds in het jaar 840 werd melding gemaakt van een georganiseerde paardenmarkt in Valkenburg (Zuid-Holland). De paardenmarkten werden gehouden in de lente en in de herfst en boden boeren de mogelijkheid om alleen paarden te houden in de seizoenen waarin ze deze dieren nodig hadden.’ Anno 2023 worden er rond Zuidlaren nog tal van markten georganiseerd waar ook dieren worden verhandeld, zoals in Roden, Rolde en Norg. Allemaal markten met een lange traditie. Als in 1232 al een markt werd gehouden in Noordlaren, dan is het goed voorstelbaar dat in dat jaar (niet voor de eerste keer) ook een markt werd gehouden in Zuidlaren. De keuze om het jaar 1200 als uitgangspunt te kiezen voor de viering van de grootste paardenmarkt van Europa, lijkt mij dan ook zeer verdedigbaar. Maar dan moeten we wel consequent zijn in het benoemen van de verjaardagen van de Zuidlaardermarkt. Soms kan een verjaardag door omstandigheden niet worden gevierd (1944 oorlog, 2022 corona), maar die jaren tellen wel mee. In 2023 ‘vierden’ we dus de 823ste verjaardag van de Zuidlaarder paardenmarkt en niet de 822ste.

Ik hoop als oud-Zuidlaarder in 2024 op de 824ste paardenmarkt vele bezoekers te ontmoeten uit Zuidlaren, maar ook uit Denemarken, België, Oostenrijk, Italië, Engeland en Duitsland.