De wereldberoemde Italiaanse straat van Vries

Afbeelding
algemeen de krant van tynaarlo
Rezzago heeft link met Ronde van Lombardije, Vaticaan en Taco Mesdag VRIES – Rezzago? De meest vreemde straatnaam van Vries kent een boeiende en ook roerende geschiedenis. De naam klinkt niet alleen Italiaans, het is ook Italiaans. In de Vriezer Cronieck van Historische Vereniging Oud Vries van 2012 staat het verhaal, geschreven door Jannes Darwinkel. Voor wie het niet weet…Rezzago heeft een link met onder meer de Ronde van Lombardije, Vaticaan, Taco Mesdag, een Nijmeegse professor, textielbedrijf Ten Cate.
Bij de ingang van de wijk De Fledders staat het straatnaambordje hoog op een paal: Rezzago. Op deze plek heeft Huize Rezaggo gestaan. Op grondgebied van Mr. Anthony Homan, notaris uit Assen. In 1853 verkocht hij dit perceel aan Antonius Rudolphus Sormani, koopman in Groningen, maar van oorsprong Italiaan. Hij bouwde er een zomerverblijf. De namen Rezzago en Sormani stammen uit Noord-Italië. Hoog in dit bergachtig gebied ligt Rezzago- driehonderd zielen tellend- en het iets grotere Sormano. Met de ‘Colma di Sormano’ hadden de Sormani’s een sterk verdedigingsbolwerk. De Colma is thans een wintersportplaats. Nog beroemder is de ‘Muur van Sormano’, deel uitmakend van bij wielerliefhebbers bekende Ronde van Lombardije en vaak opgenomen in de Ronde van Italië, de Giro. Deze Muur wordt de zwaarste beklimming in de wielerwereld genoemd. Terug naar de Sormani’s. De graven van Sormani waren leenmannen in het Hertogdom Milaan. Het voert te ver om de hele Italiaanse geschiedenis te beschrijven. Zoals de zwarte bladzijde in de geschiedenis. Door het uitmoorden van de Hugenoten kregen ze een sterke positie in het Vaticaan. Naast de burcht van Sormano lieten de Sormani’s in Rezzago een groot huis bouwen met poorten en torens. In 1630 overviel de pest de streek en vertrok de een na de ander Sormani naar elders. Zo kwamen ze onder meer in Groningen terecht. Een van de familieleden werd de beroemde Nijmeegse professor Petrus Victor Sormani, die de gehele Griekse grammatica in het Nederlands heeft vertaald. Een ander nazaat werd een van de oprichters van de Kamer van Koophandel. En Antonius Rudolphus liet een huis in Vries bouwen. Het was niet alleen een zomerhuis, maar deels ook boerderij. Voor de boerderij hadden ze een bedrijfsleider aangesteld. In 1853 kwamen Barend Mulder en zijn vrouw Johanna Swarts en hun twee kinderen in Huize Rezzago wonen. Het echtpaar kreeg nog zes kinderen en ze hebben er zeventien jaar gewoond.. Antonius was getrouwd met Emma Ludovica Petronella Philippina Usellino. Ze kregen maarliefst negen kinderen. In 1860 overleed Antonius Rudolphus op 52-jarige leeftijd. Zijn vrouw bleef nog tot 1874 eigenaar van Rezzago. Vier van haar kinderen overleden, In deze moeilijke tijd probeerde ze de woning te verkopen. Na de familie Mulder kwamen Johannes Harenberg en zijn vrouw Jantje Driesens uit Ulrum naar Vries om de boerderijwerkzaamheden over te nemen. Als tuinman kwam Hendrik Hoving uit Norg in dienst, die er ook kwam te wonen. Huize Rezzago werd verkocht aan Izaak Jan Bloupot ten Cate en zijn vrouw Grietje van Houten. Ook dit waren beroemde namen. Ten Cate stamt uit de Twentse textielfamilie. Van Houten, van de houthandelaren. Maar haar broer Samuel werd bekend om het ‘Kinderwetje van Houten’, de wet, die overmatig arbeid en verwaarlozing van kinderen moest tegengaan. Een andere link was de zus van Grietje, Sientje, die met schilderen begon als lid van de Haagse school meerdere schilders meenam naar Vries. In 1877 kwam Rezzago in handen van Taco Mesdag. En zo bleef het huis van eigenaar veranderen. In 1907 werd het huis verkocht aan Jan Vrieling, landbouwer in Vries. Na de dood van zijn vrouw trad Jans voor de tweede keer in het huwelijk- we schrijven 1881- met Anna Booijs Geerts. Een van de kinderen, Annegienus werd landbouwer op de boerderij van zijn vader. De boerderij is tot 1969 in bezit gebleven van de familie Vrieling. In datzelfde jaar is de boerderij gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw van de Fledders. Het enige wat resteert is de beroemde geschiedenis en de straatnaam. Een terecht eerbetoon. In deze wereldberoemde Italiaanse straat woont thans onder meer nog Simon Koops. Toch wel de persoon achter ‘de Toren Sprek’. Die toren van de Bonifatiuskerk van Vries, baken van het dorp en ook een kerk van naam en faam.
Foto: historische vereniging Oud Vries

UIT DE KRANT

Lees ook